Recemsie Rob Scholte | Reproductie Verplicht | Ieder Schilderij is een Raadsel, vertelt een Verhaal

Reproductie Verplicht heet het boek van kunstenaar Rob Scholte (1958), één van de meest spraak makende kunstenaars in de Jaren Tachtig in Nederland. De publicatie is verschenen bij de ‘Over Zicht Ten Toon Stelling’ van zijn schilderijen in Museum De Fundatie. De doeken van de laatste jaren zijn echter niet te zien. Dat komt door een conflict met de Gemeente Den Helder. Daar had Scholte in het voor malige Hoofd Post Kantoor een Museum gewijd aan zijn werk geopend. De gemeente eiste het gebouw terug en de Rechter bepaalde dat Scholte een gebruikers over één komst met de gemeente had en enkele tonnen moest terug betalen. Sinds dien staat zijn werk achter slot en grendel, kan de kunstenaar er niet bij komen.

Interview

Het valt me op dat in de laatste uit gaven, die gewijd zijn aan exposities in De Fundatie vraag gesprekken met de kunstenaars op genomen zijn. Zo was het Jasper Krabbé, die zijn vader Jeroen interviewde voor het boek Beelden en nu met Rob Scholte. Dat is een mooie vorm om de kunstenaar in woorden dichter bij te brengen. Scholte vertelt onder meer hoe het met schilderen bij hem begonnen is, over de invloed van Karel Appel, over zijn vriend Tim Benjamin, die hij één van de beste schilders in Nederland noemt en het meest onontdekte oeuvre heeft en over het feit, dat hij niet mocht schilderen op de Rietveld Academie, om dat hij dan zou af leren waar hij goed in was. Ook zijn filosofie komt ook naar voren.

“Is het in nemen van een bezit automatisch diefstal? Zo dacht ik ook over plaatjes. Mag ik een flesje cola schilderen? Ik mag geen merk af beelden, toch heb ik kijk plicht, ik word gedwongen alles te zien, maar mag het niet gebruiken om als deel van mijn wereld af te beelden, want dan moet ik copyright betalen, […] Het materiaal inzetten als onder deel van het werk is heel Duchampiaans.”

Beelden Maker

Scholte speelt met bestaande beelden, hij vervormt ze, verknipt ze, maakt er collages van, schildert ze na. Het gaat veel al om beeld materiaal uit het leven van alle dag, uit de massa media, die op geslagen zijn in zijn beeld archief. Hij plaatst die beelden in een andere context en voor ziet ze zo van een nieuwe betekenis en geeft zijn commentaar op wat hij waar neemt. Copyright? Daar fietst Scholte dwars door heen. Elk kunst werk kan zo maar een echte Rob Scholte worden. Zo zijn er twee werken van Mondriaan | Scholte op genomen in het boek met als titel Mondriaan Revisited waar bij hij een van de strakke lijnen van Mondriaan een kronkel geeft. Is Mondriaan uit geschoten, heeft hij de drang gehad om het schilderij even een iets ander karakter te geven? Je gaat als kijker je eigen verhaal bedenken. Zo staat het boek vol met verhalen. Maar je moet er wel de moeite voor doen om er rustig naar te kijken. Kijk eens naar de cover, met als titel ‘Reproductie verplicht’. Twee cherubijnen, die vechten om een zwart witte appel. Daar over heen liggen kleuren balken, zo als je dat wel ziet bij een drukker. En op de binnen flap is het schilderij als het ware om gevouwen en lees je de tekst “‘Kodak Color Control Patches’, These Color Have Been Selected as Representative of Those
Inks Commonly Used in Photo Mechanical Reproduction.” Kijken we nu naar een druk proef of vertelt Scholte het verhaal, dat een beeld van ieder één is en dus massaal gereproduceerd kan worden. Overigens is het een vondst van vorm gever Harald Slaterus om die cover zo te maken. Door het om te vouwen en door te laten lopen op de binnen flap geeft hij aan het beeld dat Scholte maakte weer een andere betekenis.

Verwondering en Betekenis

Er valt veel te genieten in het boek, waar in de thema s, die Scholte behandelt, mooi gegroepeerd zijn en voor zien zijn van een korte tekst. Zo brengt hij een ode aan de Bergense School door zo realistisch mogelijk geschilderde straat foto’s met de straat namen van schilders af te beelden: Jan Toorop, Colnot en Maththie Wiegman bij voor beeld. Maar hij stelt zich ook de vraag waar om sommige namen blijven hangen en andere, zoals JM Graadt van Roggen niet. In Yours Sincerely verheft hij de signatuur van beroemdheden tot kunst. Hij vergroot die hand tekeningen uit, schildert ze, Fred Astaire op de voor zijde en Modigliani op de achter zijde, de zwierige hand tekening van koningin Elisabeth I van Engeland op de voor zijde en met de zelfde sierlijkheid zijn eigen signatuur op de achter kant. Van 1991 tot 1995 werkte hij in Japan aan de twaalf honderd vier kante meter grote schildering van de kopie (!) van Huis ten Bosch. De reclame borden in Japan vallen hem op, hij kopieert ze minutieus. Maar de toe schouwer kan de tekst niet lezen. Een deel van de betekenis van de borden verdwijnt, maar de vorm, de kleur en de afbeelding krijgen betekenis, zorgen voor een nieuw verhaal. Scholte levert door zijn werk ook commentaar. Zo  ‘Morphte’, vervormde hij pin ups. Die krijgen vreemde vormen alsof je ze door een lach spiegel ziet. Hij toont hoe makkelijk we ons laten manipuleren door aller hande technische trucs. Op deze manier wordt ieder schilderij een raadsel bij Scholte, vertelt het een eigen verhaal, word je gestimuleerd je fantasie te gebruiken, na te denken, verbanden te zoeken. Of zo als Dirk van Weelden het formuleerde: “Hij Analyseert Losse Beelden, Grijpt Er Op in en Door Ze te Stapelen, te Draaien en te Her Schikken Schept Hij Nieuwe Betekenissen in Bestaande Beelden.”

Jan Stoel

Voor het eerst gepubliceerd op De Lees Club van Alles

• Titel Rob Scholte – Reproductie Verplicht | Schilderijen
• Ster(ren) (4)
• Auteur(s) Ralph Keuning
• Recensent(en) Jan Stoel
• Aantal Pagina s 144
• Publicatie Jaar 2020
• Uitgever(s) Waanders
• ISBN 9789462622906
• Categorie(ën) Kunst & Cultuur
• Tref Woorden Monografie, Schilderkunst, Reclame, Copyrights, Rob Scholte, Kopiëren

Boeken Krant, Donderdag, 7 april, 2022

https://boekenkrant.com/recensie/rob-scholte-reproductie-verplicht/

Meer informatie
https://robscholtemuseum.nl/?s=Jan+Stoel
https://robscholtemuseum.nl/?s=De+Lees+Club+van+Alles
https://robscholtemuseum.nl/?s=Boeken+Blad
https://robscholtemuseum.nl/?s=Ralph+Keuning
https://robscholtemuseum.nl/?s=Museum+De+Fundatie
https://robscholtemuseum.nl/?s=Reproductie+Verplicht
https://robscholtemuseum.nl/?s=Waanders