Traditional healers in Africa (foto African Decisions) Runyoka (5): Wetenschappelijke studies Uit 1958 is de studie van Elizabeth Colson met de titel “Marriages and  Family Among the Plateau Tonga of Northern Rhodesia”, p. 167f. Hierin wordt gezegd in een paragraaf over zaken, waarin de Tonga minder mild zijn. Er wordt ook geloofd, dat een man een medicijn kan geven aan zijn echtgenote, dat iedereen, die met haar samen leeft, neer zal slaan met een kwijnende ziekte. In serieuze gevallen maakt dit het voor het slachtoffer onmogelijk om te urineren of te ontlasten. Een ander medicijn op dezelfde manier gebruikt zal iedere minnaar impotent maken. De medicijnen staan bekend als lunyoka of lukanko en cinaili. Zij worden niet gebruikt door de Westerse Tonga en worden gezegd in beginsel te stammen van de We van de Gwembe Vallei, die de Tonga beschouwen als sterke tegenstanders van overspel. Ik heb gevallen genoteerd, waar ziekte werd toegeschreven aan het gebruik van deze medicijnen, maar het was onmogelijk te ontdekken, of ze daadwerkelijk gebruikt waren, aangezien de toediening van zo’n medicijn beschouwd wordt als een vorm van tovenarij (bulozi). Een man zou in zijn recht staan om een vraag over het gebruik van luyoka of … Meer lezen over Cor Hendriks – Runyoka (5): Wetenschappelijke studies