Het voelt vreemd op een bijna lege Dam.

Maar ik weet dat U, dat jij, deze Nationale Herdenking mee beleeft en dat we hier samen staan.

 In deze uitzonderlijke maanden hebben wij allemaal een deel van onze vrijheid op moeten geven.

Sinds de Oorlog heeft ons land iets dergelijks niet gekend.

Nu maken we zelf een keuze.

In het belang van leven en gezondheid.

Toen wérd de keuze voor ons gemaakt.

Door een bezetter met een ideologie zonder genade, die vele miljoenen mensen de dood in joeg.

Hoe voelde de ultieme onvrijheid?

Er is één getuigenis, die ik nooit zal vergeten.

Het was hier in Amsterdam, in de Westerkerk, bijna zes jaar geleden.

Een kleine man met heldere ogen – fier rechtop met zijn 93 jaar – vertelde ons het verhaal van zijn reis naar Sobibór, in juni 1943.

Zijn naam was Jules Schelvis.

Daar stond hij, breekbaar maar ongebroken, in een volle, muisstille kerk.

Hij sprak over het vervoer met 62 mensen in één vee wagon.

Over de ton op de kale vloer.

Over de regen die door de kieren spatte.

Over de honger, de uitputting, de smerigheid.

Je ging er uitzien als een schooier“, zei hij. En je hoorde in zijn stem hoe erg hij, dat had gevonden.

Hij vertelde over de horloges, die bij aankomst door soldaten van polsen werden gerukt.

Over hoe hij zijn vrouw Rachel in de chaos kwijtraakte. Nooit zag hij haar terug.

Welk normaal mens had dit kunnen bedenken? Hoe kon de Wereld toestaan dat wij, rechtschapen burgers van Nederland, als uitschot werden behandeld?” Zijn vraag bleef hangen tussen de pilaren van de kerk. Ik heb er geen antwoord op. Nog steeds niet.

Wat ik me ook herinner, is zijn verslag van wat er aan de reis vooraf ging.

Na een razzia werd hij samen met zijn vrouw en vele honderden anderen weggevoerd naar station Muiderpoort. Ik hoor nog zijn woorden:Honderden omstanders hebben zonder vorm van protest toegekeken hoe de overvolle trams, onder strenge bewaking, voorbij reden.”

Dwars door deze stad.

Dwars door dit land.

Voor de ogen van landgenoten.

Het leek zo geleidelijk te gaan. Elke keer een stapje verder.

Niet meer naar het zwembad mogen.

Niet meer mogen meespelen in een orkest.

Niet meer mogen fietsen.

Niet meer mogen studeren.

Op straat worden gezet.

Worden opgepakt en weggevoerd.

Sobibór begon in het Vondelpark. Met een bordje: ‘Voor Joden verboden‘.

Zeker: er waren veel mensen, die zich verzetten. Mannen en vrouwen die in actie kwamen, die tegen de stroom in burgermoed toonden en hun eigen veiligheid op het spel zetten voor anderen.

Ik denk ook aan alle burgers en Militairen, die vochten voor onze vrijheid.

Aan de jonge soldaten, die in de meidagen sneuvelden aan de Grebbelinie.

De Militairen, die ons Koninkrijk dienden in Nederlands Indië en dat met de dood bekochten.

De verzetsstrijders, die werden gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte of onmenselijk werden behandeld in straf en concentratiekampen.

De militairen, die niet terugkeerden van vredesmissies, of daarbij ernstig gewond raakten.

Werkelijke helden, die bereid waren te sterven voor onze vrijheid en onze waarden.

Maar er is ook die andere realiteit.

Medemensen, medeburgers in nood, voelden zich in de steek gelaten, onvoldoende gehoord, onvoldoende gesteund, al was het maar met woorden.

Ook vanuit Londen, ook door mijn overgrootmoeder, toch standvastig en fel in haar verzet.

Het is iets, dat me niet loslaat.

Oorlog werkt generaties lang door. Nu, 75 jaar na onze bevrijding, zit de Oorlog nog steeds in ons.

Het minste wat we kunnen doen is: niet wegkijken. Niet goedpraten. Niet uitwissen. Niet apart zetten.

Niet normaal maken wat niet normaal is.

En: onze vrije, democratische rechtsstaat koesteren en verdedigen. Want alleen die biedt bescherming tegen willekeur en waanzin.

Jules Schelvis doorstond de hel en wist toch als vrij mens weer iets van het leven te maken.

Veel meer dan dat.

Ik heb vertrouwen in de mensheid gehouden“, zei hij.

Als hij het kon, kunnen wij het ook. Wij kunnen het, wij doen het samen. In vrijheid.

NU.nl, 04 mei 2020 20:40

https://www.NU.nl/binnenland/6049125/lees-hier-de-toespraakvandeKoning-terug.html

Nationale Dodenherdenking

De toespraak van Koning Willem Alexander vanaf 24:01 tot en met 31:30 minuten

Vanavond om 20:00 uur is het in heel Nederland twee minuten stil. Dat gebeurt om de slachtoffers sinds de Tweede Wereld Oorlog en omgekomen Nederlandse Militairen te herdenken.
Koning Willem Alexander en Koningin Máxima leggen vanavond een krans neer op de Dam in Amsterdam. Ook zal de Koning daar een toespraak houden.
Normaal is er altijd publiek bij de Nationale Dodenherdenking op de Dam. Dit jaar mag dat niet, vanwege het Corona Virus.

Meer video’s? Abonneer je op ons kanaal! https://www.YouTube.com/NOS

De NOS is de grootste nieuwsorganisatie van Nederland. Hier vind je iedere twee weken op donderdag een video, waarin Winfried Baijens Achter de headlines gaat en in de verhalen duikt van mensen, die voorbij flitsen in het nieuws. Je vindt hier ook de Bevrijdingsjournaals, waarin we je laten zien wat er 75 jaar geleden gebeurde met de techniek van nu. En via onze livestreams brengen we je op de hoogte van grote nieuwsgebeurtenissen .

Vind je onze video’s leuk? Abonneer je dan op ons kanaal https://www.YouTube.com/NOS

VRAGEN | TIPS  | IDEEËN? We horen graag wat jij van onze video’s vindt, laat je horen in de comments! Of mail ons reacties@NOS.nl.

OVER NOS Wij zijn als publieke omroep verantwoordelijk voor een brede nieuwsvoorziening die betrouwbaar is en onafhankelijk. Je vindt ons op radio en televisie met het NOS Journaal, op NOS.nl, YouTube, Facebook en Twitter. Altijd. Overal. NOS.

VOLG ONS HIER
https://www.NOS.nl
Instagram https://www.Instagram.com/NOS/
Twitter https://Twitter.com/NOS
Facebook https://www.Facebook.com/NOS/

Download NOS voor iOS http://apple.co/1JObNaK
Download NOS voor Android http://bit.ly/2d4GJN7

Reacties
https://youtu.be/1AXyHa9dWJA

Meer informatie
http://robscholtemuseum.nl/?s=Koning+Willem+Alexander
http://robscholtemuseum.nl/?s=Koningin+Maxima
http://robscholtemuseum.nl/?s=Dodenherdenking
http://robscholtemuseum.nl/?s=Mark+Rutte
http://robscholtemuseum.nl/?s=Niet+meer+naar+het+zwembad+mogen
http://robscholtemuseum.nl/?s=Niet+meer+mogen+meespelen+in+een+orkest
http://robscholtemuseum.nl/?s=Niet+meer+mogen+fietsen
http://robscholtemuseum.nl/?s=Niet+meer+mogen+studeren
http://robscholtemuseum.nl/?s=Op+straat+worden+gezet
http://robscholtemuseum.nl/?s=Worden+opgepakt+en+weggevoerd